REKLAMA
Sięgasz po kawałek roqueforta, gorgonzoli lub camemberta i czujesz, że właśnie tego potrzebujesz. Skąd ta ochota? Czy to głód, niedobór, uzależnienie od smaku – a może wszystko naraz? Odpowiedź jest zaskakująca i wielowątkowa.
Dlaczego organizm „woła” o ser pleśniowy? Nauka wyjaśnia
Ochota na konkretny produkt spożywczy rzadko bywa przypadkowa. Organizm w ten sposób sygnalizuje potrzeby – i ser pleśniowy nie jest wyjątkiem.
Niedobór witamin z grupy B. Sery pleśniowe – szczególnie twarde odmiany jak roquefort – są bogatym źródłem witaminy B12, B2 (ryboflawiny) i B6. Jeśli odczuwasz zmęczenie, rozdrażnienie lub problemy z koncentracją, organizm może właśnie sygnalizować ich niedobór.
Niedobór wapnia i fosforu. Ser pleśniowy to jedno z najbogatszych źródeł wapnia w diecie. Ochota na ser może oznaczać, że organizm potrzebuje tego minerału – szczególnie w okresach wzmożonego wysiłku fizycznego, stresu lub u kobiet w czasie menstruacji.
Niedobór sodu. Sery pleśniowe są dość słone – a ochota na słone produkty często sygnalizuje niedobór sodu lub elektrolitów, szczególnie po intensywnym wysiłku fizycznym lub w upalne dni.
Sygnał od mikrobiomu jelitowego. To jeden z najbardziej fascynujących mechanizmów. Bakterie jelitowe potrafią wpływać na nasze zachowania żywieniowe – wysyłając sygnały do mózgu przez oś jelitowo-mózgową. Sery pleśniowe zawierają żywe kultury bakterii i pleśni (Penicillium roqueforti, Penicillium camemberti), które mogą wspierać różnorodność mikrobiomu. Jeśli Twoje jelita „chcą” sera pleśniowego – być może po prostu potrzebują wsparcia.
Dlaczego ser pleśniowy jest tak uzależniający? Umami i chemia smaku
Ser pleśniowy to jeden z najbogatszych naturalnych źródeł umami – piątego smaku, który mózg odbiera jako wyjątkowo satysfakcjonujący i sycący. Za umami odpowiadają glutaminiany – związki powstające podczas długiego dojrzewania sera, gdy białka mleka rozpadają się na aminokwasy.
Im dłużej ser dojrzewa i im intensywniejsza jest jego pleśń, tym więcej glutaminianów zawiera – i tym silniejszy efekt umami. To dlatego kawałek dobrego roqueforta potrafi zaspokoić apetyt znacznie szybciej niż inne produkty.
Do tego dochodzi tłuszcz – sery pleśniowe mają go sporo, a tłuszcz wyzwala w mózgu wydzielanie dopaminy i endorfin. Efekt? Ser pleśniowy dosłownie poprawia nastrój.
Sery pleśniowe zawierają też tyrozynę – aminokwas będący prekursorem dopaminy – oraz fenyloetylaminę, związek o działaniu podobnym do adrenaliny, odpowiedzialny za uczucie przyjemności i podekscytowania. To właśnie dlatego niektórzy mówią, że ser pleśniowy „uzależnia”.
Właściwości zdrowotne sera pleśniowego – co warto wiedzieć
Ser pleśniowy ma więcej zalet niż mogłoby się wydawać:
- Probiotyki – żywe kultury bakterii i pleśni wspierają mikrobiom jelitowy i odporność
- Wapń i fosfor – kluczowe dla zdrowia kości i zębów
- Witamina K2 – wspierająca transport wapnia do kości i chroniąca naczynia krwionośne
- Witaminy z grupy B – wspierające układ nerwowy, metabolizm i produkcję energii
- Białko – pełnowartościowe, łatwo przyswajalne
- Kwas linolowy CLA – wykazujący właściwości przeciwnowotworowe i wspierający spalanie tłuszczu
Badania sugerują też, że penicyliny zawarte w serach pleśniowych mogą mieć łagodne właściwości przeciwzapalne – choć ich stężenie w serze jest znacznie niższe niż w lekach.
Kto powinien uważać na ser pleśniowy?
Mimo licznych zalet, ser pleśniowy nie jest dla każdego. Szczególną ostrożność powinny zachować:
- Kobiety w ciąży – sery pleśniowe z mleka niepasteryzowanego mogą zawierać bakterię Listeria monocytogenes, groźną dla płodu
- Osoby z nietolerancją laktozy – choć dojrzałe sery zawierają jej mniej niż świeże
- Osoby z migrenami – tyramina zawarta w serach pleśniowych może wyzwalać bóle głowy u osób podatnych
- Osoby na diecie niskosodowej – sery pleśniowe są dość słone
- Osoby przyjmujące inhibitory MAO – interakcja tyraminy z tymi lekami może być niebezpieczna
Jak jeść ser pleśniowy, żeby w pełni go docenić?
Ser pleśniowy najlepiej smakuje w temperaturze pokojowej – wyjmij go z lodówki co najmniej 30 minut przed podaniem. W niskiej temperaturze aromaty są stłumione i ser traci na smaku.
Klasyczne połączenia to miód i orzechy (kontrast słodko-słony), gruszka lub figa (owocowa świeżość równoważy intensywność sera), czerwone wino wytrawne lub porto. Ser pleśniowy świetnie sprawdza się też w kuchni – jako dodatek do makaronów i risotto, jako składnik sosów do mięs, jako nadzienie do pierogów i krokietów oraz jako baza do dipów i past kanapkowych.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej ani dietetycznej. W przypadku chorób, alergii lub przyjmowania leków skonsultuj spożycie sera pleśniowego z lekarzem lub dietetykiem.
Artykuł redakcyjny Pinternet.pl
